|
TRAVERTEN
Kalsiyum karbonat ve bikarbonatça zengin sıcak kaynak sularından oluşan çökellerdir. Traverten depolanmasında inorganik ve organik işlemler birlikte rol oynar. Yeryüzüne çıkan suların taşıdıkları CO2 gazının atmosfere karışmasıyla traverten çökelimi başlar. Traverten çökelimi hızlı ve değişkendir.
Travertene; sutaşı, kaktuf, sinter ve yollu mermer de denmektedir.
Traverten oluşumunda akışkanın kimyasal özellikleri, ortamın termodinamik özelliklerinin yanı sıra, yörenin topoğrafik ve jeolojik morfolojisinin de önemi büyüktür.
Denizli havzası; traverten oluşumları yönünden Türkiye'de ve dünyada önemli bir bölgedir.
İlimizde bulunan ve ülkenin en büyük blok traverten üretimi yapılan Honaz- Ballık Boğazı traverten havzasının yaşı, yapılan jeolojik yapılar sonucu ''KUARTERNER-PLEİSTOSEN '' olarak belirlenmiştir.
Antik çağda, şehirlerin hepsi, büyük kesme blok taşlarla yapılmıştır. Bu şehirlerde, eski çağ insanları; taş mimarisinin en güzel örneklerini vermişlerdir. Kullanılan bütün taşlar, şehir yakınlarındaki traverten ocaklarından çıkarılmıştır. İlçemize bağlı olan Emirazizli Köyü civarında yer alan traverten ocaklarının, antik çağda da işletildiği belirlenmiştir.
Günümüzde traverten; mimari de yine ön plandadır. Binaların içine traverten döşenmektedir. Traverten ısıya ve yalıtıma duyarlıdır. Kışın sıcak, yazın serindir. Süs eşyası yapımında da kullanılmaktadır.
TRAVERTENİN BAŞKENTİ HONAZ
Traverten; ilimizde tekstil yatırımları ile başa baş olmakla beraber, son yıllarda yatırım boyutları tekstilin önüne geçmiştir.
Ülkemizde ve ilimizdeki en önemli traverten rezervleri ilçemizde mevcuttur. Honaz İlçesi Kocabaş Kasabası'nın kuzeyinde yer alan Ballık Boğazı Mevkii'nde, ülkemizin en kaliteli travertenleri üretilmektedir. Travertenler, kalsiyum karbonat ve bikarbonatlı suların yeryüzüne çıkmaları ve yeryüzünde bu karbonatlarını çökmüş halde bırakmaları ile oluşmuştur. Günümüzde Ballık Boğazı havzasında 52 ocakta blok traverten üretimi yapılmaktadır.
İlçemize bağlı Emirazizli Köyü civarında yer alan ve antik çağda işletildiği belirlenen traverten ocakları da yeniden üretime açılmaya başlanmıştır. Bu havzada 2 ocak üretim yapmaktadır. Emirazizli Köyü civarındaki bu traverten havzası, ilçemizin 2. önemli traverten havzasıdır.
İlçemizde 4. önemli traverten havzası olan Aşağıdağdere Köyü civarındaki ocakta üretim yapılmaktadır.
İlçemizde yer alan Ballık Boğazı Mevkii'nde, Emirazizli ve Aşağıdağdere Köyleri civarında yer alan havzalardaki ocaklardan üretilen blok travertenler; başta Afyon olmak üzere ülkemizin değişik illerinde yer alan fabrikalara kesilip, parlatılmak için gönderilmektedir.
Honaz- Ballık Boğazı traverten havzası; Denizli (20) M-22 b1, b2, b3 ve b4 paftalarında yer almaktadır. Traverten havzasının, kuzeyini Belevi Beldesi ve Karapınar Köyü, doğusunu Kaklık ve kocabaş Beldeleri, güneyini 1. Organize Sanayi bölgesi, batısını ise Acıdere Köyü sınırlamaktadır.
İlçemizin 2.traverten havzası olan Emirazizli Köyü civarında, yıl içinde yaklaşık 10.000 M3 satılabilir blok mermer ( traverten ) üretimi yapmaktadır.
İlçemize bağlı Aşağıdağdere Köyü civarındaki traverten havzasında yıl içinde yaklaşık 12.000 m3 (?) satılabilir blok mermer traverten üretimi yapmıştır.
İlçemize bağlı, Gürlek Köyü sınırında, Taşevi traverten havzası bulunmaktadır. Bu havzanın antik çağda da işletildiği düşünülmektedir. Bu ocak 35-40 yıl önce çalışıyordu. Şimdi yeniden açılan ocakta; 2-3 yıldır üretim yapılmaktadır. Ortalama yıllık üretim 15.000 m3'dür. Burada çıkartılıp, fabrikalarda işlenmektedir. Amerika, İtalya, İspanya, Güney Afrika Ülkelerine ve Avrupa ülkelerine ihraç edilmektedir
İlçemiz Ballık Boğazı traverten havzasında yer alan ocaklarda 2005 yılı içinde üretilen blok travertenlerin katraklık ve estelik en güzellerinden yaklaşık 100.000- 120.000 m3 kadarı; Afyon, İzmir, Aydın, Ankara, Bilecik ve İstanbul'da bulunan fabrikalara nakledilir. Buralarda kesilerek İtalya, İspanya, Amerika ve diğer Avrupa ve dünya ülkelerine pazarlanmaktadır.
İlçemizdeki ocaklardan üretilen, ilimizde ve çevre illerde yer alan fabrikalarda kesilerek ihraç edilen blok traverten miktarı önemli orandadır.
Denizli'de üretilen travertenin % 90'ı Ballık Boğazı'ndan çıkmaktadır. %80'i Amerika'ya, %20'si de Avrupa Birliği Ülkelerine ihraç edilmektedir.
Dünyadaki traverten rezervinin %60'ı Türkiye'de, bunun %40'ı da Denizli'de mevcuttur. Bu % 40'lık oranın % 90'ı da Honaz İlçesi Kocabaş Beldesi Ballık Boğazı Traverten Havzasında üretilmektedir.
2005 yılında 385- 400 milyon dolarlık ihracat yapılmıştır. Bundan dolayı; son yıllarda traverten sektörüne yatırımcıların ilgisi, diğer sektörlere göre önemli ölçüde artış göstermektedir.
DENİZLİ TRAVERTENİNİN KİMYASAL VE FİZİKSEL ANALİZİ
Fiziksel, Mekanik ve Teknolojik Özellikler |
Sertlik ( Mohs ) |
3 |
Birim Hacim Ağırlığı (gr / cm3 ) doygun |
2.218-0.009 |
Birim Hacim Ağırlığı (gr / cm3 ) kuru |
2.339-0.006 |
Özgül Ağırlık |
2.73 |
Porotize ( % ) |
12.09-3.65 |
Ağırlıkça Su Emme ( % ) |
5.51-1.77 |
Kaynar Suda Ağırlıkça Su Emme ( % ) |
5.58-1.25 |
Boşluk Oranı( %) |
13.9-4.46 |
Don Sonrası Ağırlık Kaybı ( % ) |
4.66-1.47 |
Tek Eksenli Basınç Direnci ( % ) |
531-43 |
Don Sonrası Tek Eksenli Basınç Direnci ( % ) |
478-102 |
Eğilme Direnci ( kg / cm2 ) |
100-22 |
Böhme Yüzeysel Aşınma Direnci ( cm3 / 50 cm2 ) |
27.6-7.3 |
Darbe Dayanımı ( kg cm /cm3 ) |
12.4-4.9 |
|
|